Ct 0017

Ct 0017

สหรัฐอเมริกา (อังกฤษ: United States of America; ย่อเป็น: U.S.A. หรือ USA) โดยทั่วไปเรียก สหรัฐ หรือ สหรัฐฯ (United States; ย่อเป็น: U.S. หรือ US) หรือ อเมริกา (America) เป็นสหพันธ์สาธารณรัฐซึ่งมีดินแดนส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในทวีปอเมริกาเหนือ ประกอบด้วยรัฐ 50 รัฐ และเขตปกครองกลาง 1 เขต แผ่นดินใหญ่ของสหรัฐฯ ประกอบไปด้วยรัฐจำนวน 48 รัฐเชื่อมต่อกันโดยมีพรมแดนทางทิศเหนือติดประเทศแคนาดา และทิศใต้ติดเม็กซิโก และมี 2 รัฐแยกตัวออกจากแผ่นดินใหญ่ ได้แก่ อะแลสกา ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของแผ่นดินใหญ่ และฮาวายซึ่งเป็นกลุ่มเกาะตั้งอยู่บริเวณมหาสมุทรแปซิฟิก สหรัฐฯ ยังอ้างอำนาจอธิปไตยเหนือดินแดนปกครองตนเองสำคัญ 5 ดินแดน และเกาะเล็กรอบนอกจำนวนมากในภูมิภาคโอเชียเนียและแคริบเบียน ถือเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความหลากหลายสูงที่สุดของโลก สหรัฐฯ มีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 3 ของโลก และด้วยจำนวนประชากรกว่า 340 ล้านคน จึงเป็นประเทศที่มีประชากรมากเป็นอันดับที่ 3 ของโลก และมากที่สุดในทวีปอเมริกา เมืองหลวงคือกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. และนครใหญ่ที่สุดคือนิวยอร์กซึ่งเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศ อินเดียนดึกดำบรรพ์จากอียิปต์ย้ายถิ่นมาแผ่นดินใหญ่ทวีปอเมริกาเหนือเมื่อ 12,000 ปีก่อน และเป็นต้นกำเนิดของอารยธรรมต่าง ๆ การยึดเป็นอาณานิคมของสเปนเริ่มในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ดินแดนที่เป็นแผ่นดินใหญ่ในปัจจุบันของสหรัฐฯ นับเป็นอาณานิคมแห่งแรกของยุโรป ต่อมา การล่าอาณานิคมของอังกฤษนำไปสู่การตั้งถิ่นฐานในเวอร์จิเนียใน ค.ศ. 1607 ซึ่งเป็นอาณานิคมแห่งแรกในสิบสามอาณานิคมของบริเตน การอพยพย้ายถิ่นฐานโดยทาสชาวแอฟริกันเป็นปัจจัยสำคัญซึ่งช่วยพยุงเศรษฐกิจของอาณานิคมทางตอนใต้ ข้อพิพาทหลายครั้งกับอังกฤษกรณีการจัดเก็บภาษีเป็นชนวนไปสู่การปฏิวัติอเมริกาซึ่งเริ่มใน ค.ศ. 1775 นำมาซึ่งคำประกาศอิสรภาพในวันที่ 4 กรกฎาคม ค.ศ. 1776 ชัยชนะในสงครามปฏิวัติอเมริกาซึ่งยุติใน ค.ศ. 1783 ทำให้นานาชาติรับรองเอกราชของสหรัฐฯ และกระตุ้นให้เกิดการขยายดินแดนอย่างมีนัยสำคัญ หากแต่นำมาซึ่งการสูญเสียดินแดนจำนวนมากโดยกลุ่มชนพื้นเมือง สหรัฐฯ เริ่มขยายดินแดนอย่างแข็งขันทั่วทวีปอเมริกาเหนือตลอดศตวรรษที่ 19 ขับไล่เผ่าอเมริกันพื้นเมือง ซื้อดินแดนใหม่ และค่อย ๆ รับรัฐใหม่จนขยายทั่วทวีปใน ค.ศ. 1848 ระหว่างครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 19 สงครามกลางเมืองอเมริกานำให้ยุติความเป็นทาสตามกฎหมายในประเทศ เมื่อถึงสิ้นศตวรรษนั้น สหรัฐฯ ขยายเข้ามหาสมุทรแปซิฟิก และเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนจากการปฏิวัติอุตสาหกรรมเป็นส่วนใหญ่เริ่มเติบโตอย่างรวดเร็ว และกลายเป็นมหาอำนาจเต็มตัวใน ค.ศ. 1900 สงครามสเปน–อเมริกาและสงครามโลกครั้งที่หนึ่งยืนยันสถานภาพมหาอำนาจทางทหารโลกของสหรัฐฯ การโจมตีเพิร์ลฮาร์เบอร์โดยจักรวรรดิญี่ปุ่นนำสหรัฐเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่สองร่วมกับฝ่ายสัมพันธมิตร ภายหลังสงครามยุติ สหรัฐฯ และสหภาพโซเวียตได้สถาปนาตนเองขึ้นเป็นสองอภิมหาอำนาจโลกนำไปสู่ช่วงเวลาแห่งความขัดแย้ง เป็นผลให้เกิดสงครามเย็นซึ่งกินเวลาหลายทศวรรษ การสิ้นสุดลงของสงครามเย็นและการล่มสลายของสหภาพโซเวียตใน ค.ศ. 1991 ส่งผลให้สหรัฐกลายเป็นอภิมหาอำนาจเดี่ยวของโลก เหตุวินาศกรรม 11 กันยานำประเทศเข้าสู่สงครามต่อต้านการก่อการร้าย รวมถึงสงครามอิรักและสงครามอัฟกานิสถาน สหรัฐฯ ยังคงสถานะมหาอำนาจอันดับ 1 ของโลกตลอดศตวรรษที่ 21 แม้จะเผชิญความท้าทายจากการเติบโตอย่างต่อเนื่องของจีน การปกครองของสหรัฐเป็นแบบสาธารณรัฐภายใต้รัฐธรรมนูญโดยมีประธานาธิบดีเป็นประมุข และแบบประชาธิปไตยเสรีนิยม โดยแบ่งการปกครองเป็น 3 ฝ่ายแยกกัน คือ นิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการ สหรัฐฯ ยึดระบบสองสภาอันประกอบไปด้วยสภาผู้แทนราษฎรหรือสภาล่างซึ่งอิงตามจำนวนประชากรในแต่ละรัฐแตกต่างกันไป และวุฒิสภาหรือสภาสูงซึ่งอิงตามจำนวนผู้แทนที่ได้รับเลือกเท่าเทียมกันทุกรัฐ ระบอบสหพันธรัฐให้อำนาจปกครองตนเองแก่รัฐต่าง ๆ รวมถึงชนเผ่าพื้นเมืองกว่า 574 เผ่า และเขตสงวนอินเดียน 326 แห่ง นับตั้งแต่ทศวรรษ 1850 การเมืองสหรัฐฯ อยู่ภายใต้อิทธิพลของสองขั้วอำนาจหลักอย่างเดโมแครตและริพับลิกัน อุดมการณ์และค่านิยมของชาวอเมริกันมีรากฐานมาจากประเพณีทางประชาธิปไตยซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากยุคเรืองปัญญามาจนถึงปัจจุบัน สหรัฐฯ เป็นหนึ่งในประเทศที่พัฒนามากที่สุดในโลก ได้รับการจัดอันดับสูงในแง่ขีดความสามารถการแข่งขันทางเศรษฐกิจ, นวัตกรรม, การศึกษา และคุณภาพชีวิต และมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในโลกตามอัตราจีดีพีมาตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 19 โดยคิดเป็นอัตราส่วนสูงถึงหนึ่งในสี่ของเศรษฐกิจโลก…