Ct 0013

Ct 0013

วัว หรือ โค เป็นสัตว์มีกีบเท้าที่เป็นสัตว์เลี้ยงขนาดใหญ่และเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เป็นสมาชิกสมัยใหม่ที่โดดเด่นในวงศ์ย่อย Bovinae เป็นชนิดที่แพร่หลายที่สุดในสกุล Bos และถูกจำแนกเป็นกลุ่มอย่างกว้างขวางที่สุดว่า Bos primigenius วัวถูกเลี้ยงเป็นปศุสัตว์เพื่อเอาเนื้อ เพื่อเอานมและผลิตภัณฑ์นมอื่น ๆ และเป็นสัตว์ลากเทียม ผลิตภัณฑ์อื่นจากวัวมีหนังและมูลเพื่อใช้เป็นปุ๋ยคอกหรือเชื้อเพลิง ในบางประเทศ เช่น อินเดีย วัวเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ จากบรรพบุรุษวัวที่เป็นสัตว์เลี้ยงเพียง 80 ตัว ในอานาโตเลียตอนกลาง, ลิแวนต์ และอิหร่านตะวันตกเมื่อราว 10,500 ปีก่อน องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติรายงานว่ามีวัวบนโลกประมาณ 1.5 พันล้านตัวใน ค.ศ. 2018 วัวเป็นแหล่งต้นกำเนิดหลักของการปล่อยแก๊สเรือนกระจกจากปศุสัตว์ และมีส่วนในการปล่อยแก๊สเรือนกระจกทั่วโลกประมาณ 10% ใน ค.ศ. 2009 วัวเป็นปศุสัตว์ชนิดแรกที่มีการทำแผนที่จีโนมอย่างสมบูรณ์